Tin tức

Tội phạm công nghệ cao và công cuộc truy tìm chứng cứ trên máy tính điện tử

Tội phạm công nghệ cao và công cuộc truy tìm chứng cứ trên máy tính điện tử

June 08, 2020

Trong thời đại hiện nay, máy tính điện tử đã trở thành một công cụ thiết yếu, liên quan hầu hết đến mọi lĩnh vực trong đời sống. Có rất nhiều vụ án, chứng cứ, tài liệu có liên quan đều là dữ liệu điện tử. Điều này đặt ra yêu cầu thiết yếu không chỉ với lực lượng Kỹ thuật hình sự mà với cả những đơn vị có liên quan khác khi tiến hành thu thập, phục hồi, phân tích dữ liệu trong các vụ án.

Dữ liệu điện tử trên máy tính điện tử có đặc điểm là dễ bị thay đổi khi mở, kiểm tra, lưu trữ không đúng cách nên trong quá trình thu thập, phục hồi, phân tích, người có trách nhiệm phải là những chuyên gia được đào tạo về việc thu thập, phục hồi, phân tích dữ liệu điện tử.

Quá trình thu thập dữ liệu điện tử trên máy tính tại hiện trường thực chất là việc thu thập dữ liệu điện tử còn đang được lưu trong bộ nhớ trong (RAM – Random Access Memory) của máy tính. Nếu không tiến hành thu thập dữ liệu điện tử trên RAM ngay tại hiện trường thì khi máy tính bị ngắt, dữ liệu này sẽ mất đi theo thời gian và không khôi phục lại được nếu RAM không được thu thập bằng các thiết bị chuyên dụng riêng. Quá trình này chỉ nên thực hiện khi có những căn cứ xác đáng rằng, những dữ liệu nằm trong RAM là những dữ liệu quan trọng trong vụ án.

Đối với quá trình thu thập dữ liệu điện tử trên máy tính điện tử tại phòng thí nghiệm, cần phải đảm bảo: Dữ liệu gốc không bị thay đổi trong quá trình sao chép sang những thiết bị lưu trữ khác để phục vụ công tác khôi phục, phân tích. Việc sao chép cần phải sử dụng những công cụ, thiết bị chuyên dụng để đảm bảo khi sao chép, cấu trúc dữ liệu được lưu trữ trên tang vật thu được phải được chuyển đổi nguyên vẹn sang thiết bị lưu trữ của cơ quan tiến hành thu thập.

Tội phạm công nghệ cao là những đối tượng rất am hiểu về công nghệ

Hầu hết các đối tượng sử dụng công nghệ cao để phạm tội đều có sự am hiểu về công nghệ và luôn ý thức được việc làm của mình là vi phạm pháp luật. Vì vậy, chúng rất chú ý đến việc tiêu hủy các chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội của chúng. Do đó, khi tiến hành điều tra các vụ án có sử dụng công nghệ cao để phạm tội, vấn đề phục hồi các chứng cứ điện tử là một hoạt động quan trọng và cần thiết.

Quá trình phục hồi dữ liệu điện tử trên máy tính điện tử là hoạt động khôi phục lại trạng thái làm việc của máy tính, thiết bị số khi đối tượng đang sử dụng thiết bị thì bị thu giữ; là quá trình tìm kiếm, khôi phục lại những dữ liệu đã bị xóa, mã hóa, chuyển đổi định dạng sang những dạng thức khác mà cơ quan điều tra không thể đọc được. Để phục hồi dữ liệu điện tử, đầu tiên cần phải thu giữ đầy đủ vật chứng và công cụ, phương tiện phạm tội; đảm bảo bảo quản tốt những vật chứng thu được để phục vụ cho quá trình phục hồi. Công tác phục hồi chứng cứ điện tử trong các vụ án sử dụng công nghệ cao để phạm tội cũng như các vụ án hình sự có yếu tố công nghệ cao khác là vô cùng quan trọng bởi những người phạm tội có thể sử dụng chính công nghệ cao để xóa bỏ dấu họ gây ra. Để công tác này đạt kết quả thì cần phải có những chuyên gia về CNTT, viễn thông tham gia vào quá trình phục hồi.

Quá trình phân tích dữ liệu điện tử là hoạt động tìm kiếm, thống kê, đánh giá những thông tin được lưu trong thiết bị điện tử nhằm đưa ra những thông tin cần thiết phục vụ cho vụ án như:

  • Quá trình hoạt động của máy tính
  • Email
  • Số điện thoại
  • Danh sách liên lạc
  • Tin nhắn
  • Các tệp tin v.v…

Công tác phân tích dữ liệu điện tử trong các vụ án sử dụng công nghệ cao để phạm tội là đặc biệt quan trọng bởi những người phạm tội thường có trình độ CNTT nhất định. Họ có khả năng xóa, thay đổi dữ liệu trên hệ thống như logfile, thời gian đăng nhập, thời gian truy cập hay những thông tin khác nhằm đánh lạc hướng của cơ quan điều tra. Do vậy, công tác phân tích dữ liệu này cần phải được những chuyên gia về CNTT, được đào tạo một cách bài bản về pháp y máy tính (Computer Forensics) đảm nhiệm.

Hiện nay, HTI đã và đang triển khai các khóa đào tạo chi tiết về kỹ thuật số điện tử phục vụ cho các lực lượng Kỹ thuật hình sự cả nước cũng như đơn vị có liên quan khác. Mọi thông tin chi tiết về chương trình đào tạo, vui lòng liên hệ trực tiếp: 098.123.0055

Share